Doğum borçlanması ilkeleri

Sigortalı anaların uzun süredir bekledikleri “Doğum Borçlanmasını da kapsayan genelge”, SGK tarafından yayınlanmış bulunuyor. Önceden çok kere yazdığımız üzere, reform yasası olan 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde doğum borçlanmasının yasal temeli oluşturulmuştu. Sigortalı kadının doğumdan sonraki sekiz haftalık, çoğul gebelik halinde ise on haftalık süreleri, doğuma üç hafta kalıncaya kadar çalışması halinde, doğum sonrası istirahat süresine eklenen süre dâhil toplam istirahat süresinde adına prim ödenmemiş olması kaydıyla bu sürelerle birlikte toplam iki yıllık süre borçlandırılacak, prim ödenmiş ise bu süreler iki yıllık süreden düşülerek kalan süre borçlandırılacaktır.4/a sigortalısı olup hizmet akdine tabi çalışmakta iken doğum nedeniyle işinden ayrılan kadın sigortalılara doğumdan sonra geçen iki yıllık süreyi borçlanma imkânı sağlandığından, isteğe bağlı sigortalı iken doğum yapan kadın sigortalılar söz konusu süreyi borçlanamayacaklardır. Kadın sigortalılardan ücretsiz doğum izin süreleri ya da analık izin süreleri ile doğumdan sonra geçen iki yıllık sürelerini borçlanmak isteyenlerin borçlandırılacak süreleri, sigortalının işten ayrıldığı tarih, sigortalının doğum yaptığı tarih ve kadın sigortalı adına doğumdan sonra prim ödenip ödenmediği hususları göz önünde bulundurularak Kurumca belirlenecek, bu süreler için ayrıca belge istenmeyecektir. Bu anaların Genelge ekindeki Ek-1 borçlanma talep dilekçesiyle başvurmaları yeterli olacaktır. Temel ilkelere göz atarsak:1- İşçi olarak işyerinde çalışan kadın sigortalılar, tabi oldukları iş kanunları gereğince verilen ücretsiz doğum ya da analık izin sürelerini borçlanacaklardır.2- İşçi, yani 4/a sigortalısı kadının doğum nedeniyle çalışamadığı iki yıllık süreyi borçlanabilmesi için;- Sigortalı kadının doğumdan önce çalışmaya başlayarak sigortalılık şartını yerine getirmesi,- Doğumun çalıştığı işinden ayrıldıktan sonra 300 gün içinde gerçekleşmesi,- Doğumdan sonra adına prim ödenmemesi ve borçlanacağı sürede çocuğunun yaşaması gerekmektedir.3- Kadın sigortalı, doğumdan sonra iki yıldan daha az bir süreyi çalışmadan geçirmiş ise bu süreleri de borçlanabilecektir.4- Sigortalı olarak çalışmaya başladıktan sonra ilk doğumunu yapan ve iki yıllık süre dolmadan ve sigortalı olarak tekrar çalışmaya başlamadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı, ilk doğumdan ikinci doğuma kadar geçen süre ile ikinci doğum için borçlanabileceği iki yıllık sürenin toplamı kadar geçen süreyi borçlanabilecektir.5- Birinci doğumun gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra ve sigortalı olarak tekrar çalışmaya başlamadan ikinci doğumunu yapan kadın sigortalı birinci doğum nedeniyle çalışmadan geçirdiği iki yıllık süreyi borçlanabilecek, ancak ikinci doğum için iki yıllık süreyi borçlanamayacaktır.6- İlk defa işçi (4/a sigortalısı) olarak işyerinde çalışırken doğum nedeniyle çalışmasına ara verip iki yıllık süreyi tamamladıktan veya tamamlamadan 4/b sigortalısı esnaf ve 2008 yılı Ekim ayı başından sonra ilk defa 4/c kapsamında çalışan memur kadın sigortalılarda borçlanma talep tarihinde 4/a sigortalısı olma şartı bulunmadığından, doğumdan sonra geçen sürelerini borçlanabileceklerdir.Okuyucu sorularından iki örnek:E.S.: Annem 1957 doğumludur. 09.06.1975 tarihli sigorta girişi vardır. 1975'ten 1980/1 dönemine kadar 1393 gün primi yatmıştır. 31.08.1980 tarihinde doğum yapmıştır. 1981 yılında çalışmazken 2. doğum yapmıştır. Bu tarihten sonra 2006/11 dönemine kadar çalışmamıştır. Bu durumda annem, birinci ve ikinci çocuk için ayrı ayrı doğum borçlanmasından hangi şartlarda yararlanabilir? C: Okuyucumuzun annesi, ilk doğumu nedeniyle doğum borçlanması yapabilecektir. İkinci doğum için borçlanamayacaktır. Bu doğrultuda borçlanma talep dilekçesini SGK'na vermelidir. M.M.: Yengem, 15.05.1960 doğumlu, 1981 yılında SGK'lı olarak çalışmaya başladı. 06.11.1985 yılında işten ayrıldı. 2942 günü var. 30.06.1984 ve 01.01.1987 yıllarında 2 tane doğum yaptı. 5510 sayılı yasaya göre doğum borçlanması yapıp, emekli olabiliyor mu?C: Okuyucumuzun yengesi de eğer doğum sonrası prim ödenmeyen dönemi varsa ilk doğumundan dolayı doğum borçlanması yapabilecektir. İkinci doğumu borçlanamayacaktır.Tahsin sınav
Y.Şafak/12.01.2009

Doğum Borçlanmasında Yöntem ve Önemli Noktalar

Her ne kadar 5510 sayılı SSGSS Kanunu 1 Mayıs 2008 tarihi öncesinde sigortalı olmuş çalışanların emeklilik yaş ve tarihlerini etkilemiyor ise de getirilen yeni Kanunun özellikle kadınların emeklilik tarihlerini geriye dönük olarak olumlu yönde değişiklik getiren bir yönü bulunuyor. Bu da kadın sigortalılara doğum nedeniyle bölünen ve eksik kalan sigortalılık dönemlerini borçlanmak suretiyle emeklilik tarihlerini öne almayı sağlayan doğum borçlanması hakkıdır. Köşemizde bu konuyu ele almış olsak da okurlarımızın yoğun ilgisinin bu hakka odaklanıyor olması bir kez daha el almamızı gerektirmiş bulunuyor. Kanunun vermiş olduğu hakkın Tebliğle sınırlandırılması nedeniyle bir yönüyle hayal kırklığı oluşturuyor olsa da bu hakkın çok sayıda anne sigortalıya tanıdığı avantaj nedeniyle çok ilgi göreceği açık bulunuyor.Sigortalılıktan önceki doğumlarKanunda ve ilgili yönetmelikte bir ayrıştırma bulunmamasına karşın Tebliğle sadece ilk sigortalılıktan sonraki doğumlara özgü olarak sınırlandırma getirilmesine karşı sigortalıların yargı yoluyla bu hakka sahip olabileceğini düşündüğümüzü belirtiyoruz. Okurlarımdan 16.08.1962 doğumlu, 01.11.1985 – 28.02.1990 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığını, 01.12.2001 tarihinden bugüne kadar isteğe bağlı prim ödediğini belirten Fatma KILIÇ 03.09.1990 ve 02.08.1995 tarihlerinde yapmış olduğu iki doğuma istinaden borçlanma yapabilecektir. Zira okurumun ilk sigortalılık tarihinden sonra yapmış olduğu doğumlardan sonraki iki yıllık sürede hizmet akdine dayalı çalışması bulunmamakta ve bu dönemde sigortalılık açısından boşluğu bulunmaktadır.
20 yıllık sigortalılık süresini ve 41 yaşı doldurmuş olan okurum emekli olması için gereken 5 bin günü borçlanmayla tamamlaması halinde borcunu ödeyip emeklilik başvurusu yapabilecek.Çocuğun sağ olması gerekiyorFakat bu okurum gibi doğum borçlanması yapmak isteyen anne çalışanların göz önüne almaları gereken bir diğer husus çocuğun borçlanılacak sürede sağ olmasıdır. Doğan çocuğun ölü olması halinde borçlanma yapılamayacak olup, çocuğun bir süre yaşayıp daha sonra ölümü halinde ise ölüm tarihinden sonraki kısımların borçlanılması mümkün olmayacaktır.Borçlanma bedeliBorçlanılacak sürelere ait prim tutarı, sigortalıların veya hak sahiplerinin talepte bulundukları tarihte prime esas alt ve üst sınırlar arasında olmak üzere kendilerince belirlenen günlük kazancın % 32’si oranında hesaplanacak. Okurumun bir aylık borçlanma için en az 204,38 YTL ödemesi gerektiğinden iki doğum borçlanmasını tamamen yapmak isterse toplam olarak en az 48 ay x 204,38 = 9810,24 YTL ödemesi gerekecek. Başvuru yöntemiBorçlanma için sosyal güvenlik il/merkez müdürlüklerine müracaat edilecek ve tahakkuk ettirlen borç tutarı başvuru sahibine iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilecek, PTT alındısının ilgiliye teslim tarihinde bir aylık ödeme süresi başlamış olacak. Hesaplanan bedelin bir ay içinde ödenmemesi halinde bir ay içinde ödenen miktarın karşılığını primli sigortalılık süresi olarak kazanmış olacak. Süresi içinde tebliğ edilen borcunu ödemeyenlerle kısmi ödeme yapanların kalan sürelerinin borçlandırılması için yeni başvuru yapmaları gerekecek.Kimine yararı olmayacak10.11.1967 doğumlu, 22.07.1986 ilk sigortalılık girişli 6 bin 355 prim günü olan ve kızının 1993 yılında doğumu nedeniyle işten ayrıldığını ve 1997 yılında tekrar çalışmaya başladığını belirten bir diğer okurum Zühal ALTINEL de çalışmadığı 1993-1995 yılları arasındaki süreyi isterse borçlanabilecek. Ancak bu borçlanmayla emeklilik tarihini öne alamayacak. Çünkü ilk sigortalılık tarihine göre emeklilik için 10.11.2010 tarihini bekleyen okurumun gün sayısına da ihtiyacı bulunmadığı gibi ilk sigortalılık tarihi, dolayısıyla yaş koşulu da değişmiyor. Görüldüğü üzere doğum borçlanması herkese gerekmeyebileceğinden hesap iyi yapılmalı. İlk sigortalılık süresinden sonraki doğumların borçlanılması emeklilik için sadece gün sayısı tamamlamayı bekleyenler için emeklilik tarihini öne almaktadır. Şevket Tezel
Sözcü / 10.10.2008

Doğum borçlanması yasaya göre mümkün tebliğe göre değil

Doğum borçlanması ile ilgili tebliğde işveren yoksa borçlanmanın yapılamayacağını Ali TEZEL'in yazısında okudum. 1966 doğumlu eşim, 1985 yılında işe girip, 1988 yılında işi bıraktı. Ancak adına 01.05.1989 tarihinden 31.01.1991 tarihine kadar isteğe bağlı sigorta primi ödedik. 11.01.1990 ve 09.08.1991 doğumlu iki çocuğum bulunmaktadır. Yani doğum yaptığı tarihlerde işvereni yoktu. Ancak isteğe bağlı prim yatırdım. Bugün itibarı ile 4300 gün prim ödemesi vardır. Bu durumda eşimin doğum borçlanması yapması mümkün mü?
28 Eylül 2008 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan doğum borçlanması ile ilgili Tebliğin “Borçlanılacak Sürelerin Belgelendirilmesi” başlıklı bölümünde, 5510 sayılı Kanunun 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalı kadının doğum tarihinden sonraki iki yıllık süreye ilişkin hizmet borçlanmasının, tabi olduğu işyerince onaylanan ve örneği Kurumca hazırlanan hizmet borçlanması başvuru belgesine göre yapılacağı belirtiliyor.Tebliğe göre, doğum borçlanması yapabilmek için doğumun gerçekleştiği tarihte SSK sigortalısı olmak, başka bir anlatımla SSK sigortalısı olarak çalışırken doğum yapmak ve bu doğum nedeniyle hizmet sözleşmesine istinaden işyerinde çalışmamak, yani işten ayrılmak gerekiyor.Oysa 5510 sayılı SS ve GSS Kanununun 41. maddesinde, 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalı kadınların, çocuğun yaşaması şartıyla iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonraki iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet sözleşmesine istinaden işyerinde çalışmadıkları süreleri borçlanabilecekleri belirtilmiş olup, doğum tarihinde çalışıyor olunması ve işten doğum nedeniyle ayrılınmış olması gerektiğini dair bir hüküm bulunmuyor.Nitekim Sosyal Güvenlik Reformu TBMM’de görüşülürken, verilen doğum borçlanmasına ilişkin önerge üzerinde söz alan iktidar temsilcisi, doğum borçlanmasının diğer borçlanmalardan hiçbir farkı olmadığını, aynı beyefendilerde olduğu gibi, bir sürü kullanılan haklar gibi, kadının da iki çocuğuna kadar her çocuğunda iki yıla kadar bir süreyi dışarıdan borçlanma imkânıyla bu hakkı kullanabilmesi olduğunu; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, açıklamalarında yeni düzenlemeyle kadın çalışanlara da, tıpkı erkek sigortalıların askerlik borçlanmalarında olduğu gibi “borçlanma” hakkı getirildiğini; Sosyal Güvenlik Kurumu (eski) Başkan Vekili Tahsin Güney, kadın çalışanlara, ödemeleri gereken prim gün sayısının yüzde 20’si oranında bir borçlanma hakkı getirildiğini, 20 yıl çalışan bir kadının 24 yıl çalışmış gibi sistemden yararlanabileceği belirtilmiştir.Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının açıklamasına göre doğum borçlanması tıpkı erkek sigortalıların askerlik borçlanması gibi ise, askerlik borçlanması için SSK sigortalısı iken askere gitmiş ve askerlik nedeniyle işten ayrılmış olmak gerekmediğine göre, doğum borçlanması için de doğum tarihinde çalışıyor olunması ve işten doğum nedeniyle ayrılınmış olması gerekmiyor. Tebliğ ile yapılan bu düzenlemenin Yasa hükmüne aykırı olduğunu düşünüyoruz. Aksi halde 1 Ekim 2008 öncesinde doğum yapan hiçbir kadının doğum nedeniyle borçlanması mümkün olmaz. Ve bu, Yasa ile verilen hakkın Tebliğ ile geri alınması anlamına gelir.Sorunuza dönersek, Tebliğe göre eşinizin doğum borçlanması yapması mümkün değil. Ancak Yasa hükmüne göre 01.05.1989-31.01.1991 tarihleri arasında isteğe bağlı sigorta primi ödediğiniz için 11.01.1990 tarihinde gerçekleşen birinci doğumla ilgili olarak ancak 01.02.1991-09.08.1991 tarihleri arasını, 09.08.1991 tarihinde gerçekleşen ikinci doğum ile ilgili olarak ise iki yılı geçmemek üzere borçlanabileceğini düşünüyorum. Bana göre, borçlanmayı düşünüyorsanız başvuruda bulunun. Başvurunuzun reddi halinde Yargıya başvurabilirsiniz.
http://www.gazeteport.com.tr/EKONOMI/NEWS/GP_300854